Ülkelerindeki iç savaştan kaçarak Türkiye’de yaşamını sürdüren Suriyeli binlerce genç, Yurtdışı Türkler ve Akraba Toplulukları Başkanlığı’nın (YTB) başlattığı eğitim projesi sayesinde Türkçe öğreniyor. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi (FSMVÜ) de bu projede yer alarak öğrencilere Türkçe öğretiyor. FSMVÜ Türkçe ve Yabancı Diller Öğretimi, Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde (TÜMER) Kasım 2017’den bu yana verilen derslerle 37 öğrenci hem Türkçe hem de Türk kültürüyle tanıştı. Ülkelerinde yarım kalan eğitimlerini Türkiye’de tamamlamak için ilk adım olarak Türkçe öğrenen gençler, ardından hayallerindeki mesleği yapmak üzere üniversite eğitimi de alacaklar.

Suriye’de 2011 yılında başlayan iç savaş milyonlarca insanı yersiz yurtsuz bıraktı. Dünya en büyük insanlık krizlerinden birini yaşarken, Türkiye 3,5 milyon Suriyeliye kucak açarak en çok mülteci barındıran ülke oldu. Devletin mültecilere olumlu tutumunun yanında kurumlar ve sivil toplum kuruluşları da mültecilerin topluma uyumu ve eğitimleri gibi konularda çözüm geliştirmeye çalışıyor. Yurtdışı Türkler ve Akraba Toplulukları Başkanlığı’nın 2013 yılından beri uyguladığı Suriyeliler için İleri Düzey Türkçe Eğitimi Projesi hem Suriyeli gençlerin eğitimlerine devam etmelerine hem de toplumla bütünleşmelerine katkı sunuyor.

YTB’nin verdiği bilgiye göre 2013’te Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’na (AFAD) bağlı konaklama merkezlerinde başlatılan proje ile konaklama merkezleri ve belirli üniversitelerde bugüne kadar 12 binin üzerinde öğrenci Türkçe eğitimi aldı. Suriyeli gençlerin üniversite eğitimlerinin ve sosyal hayata katılımlarının kolaylaştırılması amacıyla projeyi yürüttüklerini ifade eden Yurtdışı Türkler ve Akraba Toplulukları Başkanlığı Ortadoğu Koordinatörü M. Nedim Aslan, başvuru süreciyle ilgili şunları söyledi:

“Her yıl eylül ayında Başkanlığımızın sitesi ve sosyal medya adreslerinden başvuru için bilgilendirme yapıyoruz. Ayrıca konaklama merkezleri yetkilileri ile üniversitelerdeki dil merkezlerine başvurular hakkında bilgilendirme gönderiyoruz. Eğitimler kasım ayında başlayarak temmuzda sona eriyor.”

17-25 yaş aralığındaki gençlere 9 ay boyunca verilen eğitimler sayesinde gençlerin üniversite hayallerini gerçekleştirmeye katkı sunduklarını, Türk kültürünü de yakından tanımalarına imkân verdiklerini dile getiren Aslan, “Bugüne kadar gerek konaklama merkezlerinde gerekse Türkiye’nin 21 ilindeki 27 üniversitede 7,905 öğrenci eğitim aldı. Hâlihazırda ise 4,353 öğrenci eğitim alıyor. Toplamda 12,258 öğrenci projemizden yararlandı.” diye konuştu.

Türkçe ile birlikte Türk kültürü de öğretiliyor

FSMVÜ TÜMER olarak 2012 yılından beri yabancılara Türkçe öğrettiklerini belirten TÜMER Müdürü Ayşe Çipan, Suriyeliler için İleri Düzey Türkçe Eğitimi Projesi’ne ise Kasım 2017’de dâhil olduklarını ve 37 öğrenciye eğitim verdiklerini ifade etti. Öğrencilerin Türkiye’ye uyum sağlama süreçlerine de destek vermeye çalıştıklarını kaydeden Çipan şöyle devam etti:

“Öğrencileri seviyelerine göre iki gruba ayırdık ve A1-B1 gruplarında derslere başladık. Haftada 24 saatlik yoğun bir kurs programı uyguluyoruz. Bu kapsamda öğrencilerimize başlangıç seviyesinden ileri seviyeye kadar Türkçe eğitimi verip ardından üniversitedeki akademik hayatlarına yardımcı olması açısından Akademik Türkçe dersleriyle devam edeceğiz. TÜMER olarak Türkçe öğretmenin yanında Türkiye’yi ve Türk kültürünü tanıtmak da önceliklerimiz arasında. Bu nedenle derslerde okutulacak metin seçimlerinde konuşma ve yazma derslerinde içerik belirlerken buna özellikle hassasiyet gösteriyoruz. Ayrıca düzenli aralıklarla öğrencilerimizle gezi programları yaparak İstanbul’daki tarihi ve kültürel zenginliklerimizi tanıtıyoruz.”

Öğrencilerle uzun süre vakit geçirdikleri için artık aile gibi olduklarını söyleyen Çipan, ders aralarında öğrencilerin üniversitenin ortak alanlarında Türk öğrencilerle tanışıp konuşma imkânı bulmalarının da kendilerini ifade edebilme açısından güzel bir olanak olduğunu kaydetti.

Öğrencilerin üniversite hayali ile Türkçe öğrendiklerini belirten Çipan, derslerden kalan zamanlarını üniversite sınavlarına hazırlanarak değerlendirdiklerini söyleyerek “Bir kısım öğrencimiz yarı zamanlı işlerde çalışıp aile bütçesine katkıda bulunmaya çalışıyor. Hepsi de Türkçe öğrenmenin önemini kavramış, bilinçli öğrenciler. Umuyoruz ki TÜMER’deki dil eğitimlerinin ardından Türkçeyi seven ve iyi kullanabilen bireyler olarak üniversitelerde de başarıları devam eder.” diye konuştu.

“Öğrendiklerimle Suriyelilerin işlerini kolaylaştırmak istiyorum”

TÜMER’de Türkçe öğrenen öğrencilerin ortak hayali üniversiteye gitmek. Üniversitede ne okuyacağına çoktan karar vermiş öğrencilerden biri olan Kamer Mustafa, tıp eğitimi alarak önce ailesindeki hastalara yardım etmek istiyor. Türkiye’ye 2012’de gelen Kamer Mustafa lise eğitimini ülkemizde Suriye müfredatı uygulayan bir lisede tamamladı. Türkçe eğitimi sayesinde insanlarla daha iyi iletişim kurmak istediğini söyleyen Mustafa, “Her gün ders alıyoruz. Haftada bir gün konuşma pratiği için okul dışında aktivitelere katılıyoruz. Öğretmenlerimiz bizim için çok çalışıyorlar onlara çok saygı duyuyorum, çünkü onlar sayesinde konuşmam çok çok ilerledi. Burada öğrendiklerimle Suriyelilerin işlerini kolaylaştırmak istiyorum.” dedi.

“Türkçe öğrendikçe hayat kolaylaşmaya başladı”

2013 yılında lise ikinci sınıftayken iç savaştan kaçarak ülkemize gelen Abdullah Harrat, savaşın ilk yıllarında eğitimine devam edemeyeceğinden korktuğunu, Türkçe öğrenmeye başladıktan sonra ise geleceğe daha umutla baktığını dile getirerek, “Türkiye’ye geldiğimde dil bilmediğim için hayat zordu ama Türkçe öğrendikçe kolay olmaya başladı. Türkiye’deki hayata alışmaya başladım. Suriye’deki savaş zamanına göre daha iyi ve umutlu hissediyorum.” diye konuştu.

Elektronik cihazlarla ilgilenmeyi çok sevdiğini söyleyen Harrat bu yüzden elektronik veya mekatronik mühendisliği eğitimi almak istediğini, eğitimini tamamladıktan sonra ise Suriye’nin kalkınmasına faydalı olacak projeler geliştirmek istediğini ifade etti.

Röportaj: Kübra Erten - Fotoğraf: Fatih Yerlikaya / Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü

19 Mart 2018