15 Kasım 2017
Eğitim Fakültesi Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Şaban Çobanoğlu’nun İlhan Berk’in şiir dilini incelediği hacimli çalışması Şiir Dilinin Sularında İLHAN BERK Hece Yayınları tarafından yayımlandı.
2012’de yayımladığı “İlhan Berk’in Şiir Dilinde Sapmalar ve Deformasyon” başlıklı doktora teziyle İlhan Berk şiiriyle ilgili kapsamlı bir çalışma sunan Çobanoğlu, buradan hareketle geliştirerek hazırladığı kitapta, hem İlhan Berk’in şiir dili anlayışını sapma ve deformasyon kuramı ışığında geniş bir açıdan inceliyor hem de İkinci Yeni şiir anlayışına, eğilimlerine, kaynaklarına ve şiir dilinde değişim serüveninin ardında yatan gerçeklere ışık tutuyor.
Doktora teziyle başlayan anlam arayışı
Lise yıllarında okuduğu “Galile Denizi” kitabının şiir anlayışını sarsarak kendisini şairle ilgili doktora tezi yazmaya kadar götürdüğünü söyleyen Çobanoğlu, şaire dair ilk hislerini kitabın önsözünde şöyle anlatıyor: “Şiirler Türkçe yazılmasına rağmen anlam sanki buharlaşmış, trans halindeki bir insanın dilinden dizelere aktarılmış söz demetlerini andırıyordu. Şiir dili çözülmeyi ve tercüme edilmeyi bekleyen yabancı dilde yazılmış bir metinden farksız gibiydi. İlhan Berk’in şiirlerini defalarca okuyup yorumlamaya ve estetik bir yön bulmaya çalışıyordum. İlk zamanlar ‘böyle bir şiir olur mu?’ demekten kendimi alamıyordum. Zaman içinde geldiğim nokta; İlhan Berk’in şiirlerini kavramanın zengin bir kültür birikimi ile birlikte modern şiir dili konusunda ciddi bir donanım istediği gerçeği olmuştu. Şairin zor, karmaşık, aykırı ve bir o kadar da derin çağrışım ve anlam sapmaları ile yüklü şiir dilini çözebilme merak ve isteği zaman içinde büyüyerek tarafımdan bir doktora tezi içinde çalışılmasına vesile oldu.”
Sapma ve deformasyon kuramının şiire yansımaları inceleniyor
Çobanoğlu, üç bölümden oluşan kitapta şiir dilinde sapma ve deformasyon kuramını; sözcük sapmaları, yazım sapmaları, sesbilim sapmaları, dilbilgisi sapmaları, anlambilim sapmaları, lehçe sapmaları, kesim sapmaları, tarihi dönem sapmaları olmak üzere 8 başlık halinde inceliyor. Yazar ilk bölümde şiir dili ve mahiyetini ele alıyor, ikinci bölümde İlhan Berk’in şiirlerini sapma ve deformasyon kuramı ışığında sınıflandırıyor, üçüncü bölümde İlhan Berk’in şiirlerinde sapma ve deformasyon kuramının yansımalarını inceliyor. Sonuç bölümünde ise şiir dilinde sapma ve deformasyon kuramının İlhan Berk’in sayıları 27’yi bulan şiir kitabında nasıl yansıdığını, ilk şiirlerinden son şiirine doğru nasıl bir seyir takip ettiğini örnekleri ile gösteriyor ve yorumluyor.
Şaban Çobanoğlu, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi’nde Türk dili, edebiyat kuramları, modern şiir teorileri ve yorumbilim alanında çalışmalarını devam ettiriyor.
