Evliya Çelebi Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen “Evliya Çelebi Konuşmaları” serisinin ikinci panelinde, seyahat yazarı ve içerik üreticisi Seymen Bozaslan konuk edildi.
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Ayasofya Yerleşkesi’nde, Evliya Çelebi Çalışmaları Merkezi Müdür Yardımcısı Doç. Dr. İlhami Danış’ın moderatörlüğünde gerçekleşen söyleşide; Evliya Çelebi’nin tarihi rotalarının günümüzdeki durumu, yerel mirasın korunması ve modern seyyahlık tecrübesi ele alındı.
Panelde, Seymen Bozaslan’ın “Fotoğraflı Evliya Çelebi Seyahatnamesi” niteliği taşıyan ve 74 şehri kapsayan 14 aylık bir saha çalışmasının ürünü olan 21. Yüzyılda Evliya Çelebi’nin İzinde adlı eseri merkeze alındı. Bozaslan, Seyahatname’deki durakları 350 yıl sonra yeniden fotoğraflayarak hazırladığı bu çalışmanın mutfak sürecini ve Anadolu’nun kültürel değişimini dinleyicilerle paylaştı.
“Kitaplarda ve haritalarda gördüğüm yerlerin gerçekteki karşılığını aramak, büyük bir yapbozu tamamlamak gibiydi”
Moderatör Doç. Dr. İlhami Danış’ın, akademik çalışmaların yanı sıra saha araştırmalarının önemine değindiği açılış konuşmasının ardından söz alan Seymen Bozaslan, seyahat tutkusunun arkasındaki insan hikâyelerine olan merakını dile getirdi. Bozaslan, 17. yüzyılda doğmuş birinin kendisine rehberlik etmesini eşsiz bir fırsat olarak nitelendirerek, Seyahatname’yi bir rota planına dönüştürme sürecini anlattı.
Bozaslan, hazırlık aşamasında metni defalarca okuduğunu, mekânları titizlikle bir Excel tablosuna işleyip dijital harita üzerinde işaretlediğini belirtti. 74 şehri kapsayan 14 aylık saha çalışması boyunca drone çekimleri ve fotoğraflarla kayıtlar tutan yazar, “Kitaplarda ve haritalarda gördüğüm yerlerin gerçekteki karşılığını aramak, büyük bir yapbozu tamamlamak gibiydi” sözleriyle deneyimini özetledi.
Etkinlikte, 350 yılın ardından Anadolu’daki fiziksel ve kültürel değişimler çarpıcı örneklerle paylaşıldı. Bozaslan, Evliya Çelebi’nin bahsettiği bazı hamamların bugün pasajlara, bazı bedestenlerin ise modern alışveriş merkezlerine dönüştüğünü belirtti. Tarımsal yapıdaki büyük değişime de dikkat çeken yazar, eserde yer almasına rağmen günümüzde Trabzon’da artık çok sayıda zeytin ağacı bulunmadığını gözlemlediğini aktardı. Özellikle Kahramanmaraş’ta rotanın 20 kilometrelik bir kısmını at sırtında geçerek Çelebi ile empati kurmaya çalıştığını belirten Bozaslan, o dönemin şartlarını anlamanın önemine vurgu yaptı.
Diğer Seyyahlar ve Evliya Çelebi Farkı
Söyleşinin devamında Doç. Dr. İlhami Danış, kitabî bilgi ile saha gözlemi arasındaki farklara dikkat çekerken; Bozaslan ise Seyahatname’nin diğer metinlerden ayrılan en güçlü yönünün, yazarın kendisinden ziyade halk oyunlarından yemek kültürüne, zanaatlardan insan tipolojilerine kadar uzanan muazzam sosyolojik detaylar barındırması olduğunu ifade etti.
Etkinliğin sonunda söz alan Evliya Çelebi Çalışmaları Merkezi Müdürü Prof. Dr. Musa Duman, Hammer’in “Avrupalı seyyahların ne kadar çok şey atladıklarını Evliya Çelebi’yi okuyunca anladım,” sözünü hatırlatarak eserin dünya literatüründeki eşsiz yerine dikkat çekti.
Gelecek projeleri arasında “Osmanlı Kaleleri” ve “İpek Yolu” çalışmaları olduğunu müjdeleyen Seymen Bozaslan'ın sunumu, paylaştığı video ve görseller eşliğinde büyük bir ilgiyle takip edildi.
