“Osmanlı şehir tarihçiliği mükemmel düzeyde kaynaklar içeriyor”

Fatih Sultan Mehmet ve Dönemi Uygulama ve Araştırma Merkezi (FSM DUAM), İstanbul’un fethinin yıl dönümünde Fatih’e, fethe ve İstanbul’a dair üç bölümlük bir online söyleşi dizisi gerçekleştirdi.

Moderatörlüğünü Tarih Bölümü hocalarımızdan Dr. Öğr. Üyesi İlhami Danış’ın yaptığı 27 Mayıs’taki ilk yayına, İstanbul Şehir Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim üyesi ve Şehir Araştırmaları Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Yunus Uğur, “Osmanlı Şehir Tarihleri ve 1455 İstanbul Sayımı” başlıklı konuşmasıyla katıldı.

Şehir tarihleri alanında yirmi yıldır çalışmalar yürüten Dr. Öğr. Üyesi Yunus Uğur, dünyada 1970’lerden sonra artan bir şehir tarihi ivmesiyle birlikte, 2000’den bugüne kadarki çalışmaların daha çok yerel tarih odaklı ilerlediğini, şimdilerde ise farklı ölçeklerde çalışmaların yürütüldüğünü ifade etti. Şehir tarihini; topografya, demografi, mimari, sosyolojik ve şehir bağlantıları başlıklarında araştırdıklarını söyleyen Uğur, böylece hem daha geniş veriye ulaştıklarını hem de farklı sosyal bilimcilere veri sağladıklarını kaydetti.

Osmanlı şehir tarihçiliğinde mühimme defteri, şer’iyye sicili, fetva mecmuası gibi kaynakları mekân odaklı kullandıklarını belirten Uğur, “Klasik dönemde 250-300 arası mahalle var. Bunların yerlerini bildikten sonra şer’iyye sicillerinden o mahallenin gündelik olaylarını kolaylıkla takip edebiliyoruz. Tahrirlerden, avârız kayıtlarından nüfus gibi bilgileri öğreniyoruz. Vakfiyelerden daha detaya inip bina türleri, komşuluk, konutların yapısı, bahçe durumu, mülkiyet ilişkisi gibi birçok malumat ediniyoruz. Bunların yanı sıra Osmanlı’da çok iyi bir şehir tarihçiliği usulü mevcut. Evliya Çelebi’de de, İbrahim Hakkı Konyalı’da da aynı usulü görüyoruz. Osmanlı şehirlerini çalışmak, İngiltere, Almanya şehirlerini çalışmak gibi değil, Osmanlı şehir tarihçiliğinde mükemmel düzeyde detay içeren kaynaklar var.”

1455 tahrir belgesi İstanbul’la ilgili birçok soruya cevap veriyor

Osmanlı İstanbul’unun ilk dönemini gösteren, Halil İnalcık’ın neşrettiği 1455 tahrir belgesinden bilgiler paylaşan Uğur, belgenin topografik, demografik, mimari ve sosyolojik yapıyla ilgili birçok soruya cevap verdiğini söyledi: “Belgedeki 2000 hanenin verisini haritalandırarak mahallelerin yerlerini belirledik ve şu sorulara cevap bulduk: Fatih Sultan Mehmed nasıl bir şehri devraldı? 1455 Bizans İstanbul’u bize ne gösteriyor? Fatih, Osmanlı’nın ve Bizans’ın hangi geleneklerini burada sürdürdü, burayı nasıl bir yere çevirdi? Mahallelerin büyüklükleri nedir, ilk yerleşimcileri kimlerdir ve nereden gelmişlerdir? Binaların mimari özellikleri nelerdir, mahalle dokusu nasıldır?”

Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul’da hem Bizans hem de Bursa, Edirne ve Üsküp geleneklerini sürdürdüğüne dikkati çeken Uğur, “Fatih Sultan Mehmed İstanbul’a geldiğinde Zeyrek etrafında yoğunlaşmış bir İstanbul vardı. Fatih Camii, Beyazıt Sarayı, Eyüp gibi yapıları yaptırdığında ise 1100 sonrası İstanbul’un devamını görüyoruz. 1460’tan sonra da Topkapı Sarayı’nı yaptırıyor. Kentin odağını Ayasofya’ya kaydırarak, Jüstinyen’in İstanbul’una gitmiş oluyor. Osmanlı geleneğini ise Eyüp’ü kurarak sürdürüyor. Sur içi İstanbul’unu aşarak, Eyüp, Galata ve Üsküdar’ı buraya ekliyor. Böylece İstanbul tarihinde ilk defa üç bilâd-ı selâseye kavuşuyor.” ifadelerini kullandı.

Bize Sorun

Üniversitemiz hakkında merak ettiğiniz veya bilgi almak istediğiniz konuları “BİZE SORUN” aracılığı ile yazılı ortamda öğrenebilirsiniz. Yapmanız gereken sadece formu doldurup göndermek.

S.S.S

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 2010 yılında kuruldu. Fatih Sultan Mehmet Han Vakfı, Sinan Ağa bin Abdurrahman Vakfı, Nurbanu Valide Sultan Vakfı, Hatice Sultan Vakfı, Abdullahoğlu Hacı Abdülaziz Ağa Vakfı olmak üzere 5 kurucu vakfın gelirleri ile eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdürüyor.

Üniversiteyle ilgili tüm soruların yanıtlarına 0212 521 81 00’dan ya da fsm@fsm.edu.tr adresine e-posta gönderilerek ulaşılabilir. Ayrıca sosyal medya hesaplarından da tüm sorular yanıtlanıyor.

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi’nde eğitim dili Türkçedir. İslâmi İlimler Fakültesi’nde eğitim dili Arapça, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, Mühendislik Fakültesi ve Psikoloji Bölümünde ise %30 İngilizcedir.

Eğitim ücretlerindeki artış Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Üretici Fiyat Endeksi’ne (ÜFE) göre belirlenmektedir.

Öğrencilerin derslerin tamamına devam etmesi esastır. Teorik derslere %70, uygulamalı ve laboratuvar derslerine %80 devam etmek zorunludur.

Üniversitede çift anadal programı mevcuttur. Öğrenciler çift anadal programına, eğitim gördükleri anadal lisans programında en erken üçüncü yarıyılın başında, en geç ise beşinci yarıyılın başında; anadal ön lisans programında en erken ikinci yarıyılın başında, en geç ise üçüncü yarıyılın başında başvurabilir. Öğrencinin çift anadal programına başvuru yapabilmesi için anadal programında aldığı tüm dersleri başarıyla tamamlamış olması, başvurusu sırasındaki genel not ortalamasının 4.00 üzerinden en az 3.00 olması, anadal programının ilgili sınıfında başarı sıralaması itibarı ile en üst %20 içerisinde bulunması ve başvurulan programın varsa özel koşullarını (yabancı dil yeterliliği, başarı sıralaması koşulu gibi) sağlaması gerekmektedir. Çift anadal programına kabul edilen öğrencilerden ayrıca bir ücret alınmaz. Ancak anadal programından mezun olduktan 2 yıl sonra ÇAP programındaki öğrenimini tamamlayamayan öğrencilerden ÇAP programının kalan öğretim süresinin ücreti alınır.

Üniversitede güz ve bahar yarıyıllarına ilave olarak yaz okulu açılabilir. Yaz okulu süresi kayıt ve sınav dönemleri hariç 7 haftadır. Yaz okulunda açılacak derslere kayıt yaptırmak, öğrencinin isteğine bağlı olup zorunlu değildir. Yaz okulu ücretleri, alınacak olan dersin AKTS değeri ile birim AKTS ücretinin çarpımı ile belirlenmektedir.

Üniversitemizde öğrenciler, kurum içi yatay geçiş ile bölüm değiştirebilmektedir. Kurum içi yatay geçiş iki şekilde yapılmaktadır. 1. Merkezi Yerleştirme Puanı ile: Başarı koşullarına ve program eşdeğerliliğine bakılmaksızın, öğrencinin üniversitemize kayıt yaptırdığı yıl aldığı puanlara göre yapılan değerlendirmedir. Kayıt olduğu yıl alınan merkezi yerleştirme puanları, yatay geçiş yapmak istenilen programın o yıl oluşan taban puan türüne eşit ya da yüksek olmalıdır. Taban puanı yeterli olan her programa yatay geçiş için başvuru yapmak mümkündür. 2. Ağırlıklı Genel Not Ortalaması İle: Öğrenciler, kayıtlı oldukları bölümlerin eşdeğeri olan bölümlere kurum içi yatay geçiş için başvurabilirler. Kurum içi yatay geçiş için öğrencilerin, kayıtlı olduğu programda aldıkları tüm derslerden başarılı olmaları ve bitirmiş olduğu dönemlere ait genel not ortalamasının 4.00 üzerinden en az 2.00 olması şarttır. Ön lisans diploma programlarının ilk yarıyılı ile son yarıyılına, lisans diploma programlarının ilk iki yarıyılı ile son iki yarıyılına yatay geçiş yapılamaz. Kurum içi yatay geçiş yapan öğrenci mevcut bursundan yararlanamaz. Ancak kurum içi yatay geçiş yapan öğrencilerin, ilgili puan türündeki taban puanı, başvuru yaptığı programın Üniversiteye Giriş Bursu dilimlerinden herhangi birine yeterli gelmesi halinde, ilgili burs diliminden faydalanır.

Öğrencilerin, akademik ve idari personelin eğitim ve araştırma ihtiyacını karşılamak amacıyla üniversitede 6 kütüphane mevcuttur. Merkez kütüphane Türk Hava Yolları Kütüphanesi adıyla Topkapı Yerleşkesi’nde yer alıyor. Tüm yerleşkelerdeki tam donanımlı kütüphanelerde farklı dillerde toplam 90 bin kitap, 245 bin elektronik kitap, yüzlerce dergi, veri tabanı, günlük gazete ve film arşivi kullanıcılara sunuluyor. Kütüphanelerde ağırlıklı olarak Türkçe, İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca ve İspanyolca yayınlar mevcut. Kullanıcıların bilgi ihtiyaçlarını mümkün olan en kısa sürede ve en üst düzeyde karşılamak, eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma-geliştirme faaliyetlerinin alt yapısını oluşturmak amacıyla kütüphanelere satın alma ve bağış yoluyla eserler kazandırılıyor. Üniversite bünyesinde koleksiyon eserler de bulunuyor. Kaynaklar açık raf sistemiyle kullanıma sunuluyor. Kaynakların ödünç verilmesi, kitap siparişi gibi hizmetler profesyonel bir kadro tarafından yönetiliyor. Kütüphaneler sınav dönemlerinde 7/24 hizmet veriyor.

Öğrenciler bilgisayar laboratuvarları ve kütüphanelerdeki bilgisayarlar aracılığıyla internetten yararlanıyor. Ayrıca tüm yerleşkelerdeki kablosuz ağ bağlantısıyla da her yerden internete erişim sağlanıyor. Öğrencilerin baskı ihtiyaçlarını karşılayacak fotokopi merkezleri de yerleşkelerde hizmet veriyor.

45 öğrenci kulübü var. Kültür, sanat, spor, bilim alanlarında faaliyet gösteren kulüplerde sempozyumlar, konferanslar düzenleniyor, sosyal sorumluluk projeleri geliştiriliyor, ilgi alanlarına yönelik kurslar açılıyor.

Üniversiteye bağlı öğrenci yurdu bulunmuyor. Üniversiteye şehir dışından gelen öğrencilere tanıtım günlerinde, üniversiteye yerleşen öğrencilere kayıt döneminde yurtlarla ilgili bilgilendirme yapılıyor ve öğrenciler kurumsal yapıya uygun yurtlara yönlendiriliyor.

Tüm yerleşkelerde yemekhane ve kantin mevcuttur. Yemekler temizlik ve hijyen kuralları gözetilerek gıda mühendisinin ve sağlık personelinin gözetiminde usta aşçılar tarafından pişiriliyor. Öğrenciler ücret karşılığında yemekhane ve kantinden yararlanabiliyor.

Üniversitemiz uluslararası denkliğe sahiptir. Tüm mezun öğrencilere aldıkları derslerin ve notlarının Avrupa Eğitim Sistemindeki karşılığını gösterir nitelikte Diploma Eki düzenlenmektedir.

Değişim programı süresi içinde öğrencinin üniversitedeki kaydı devam eder ve bu süre öğretim süresinden sayılır. Öğrencinin değişim programında aldığı derslerin intibakları, kayıtlı olduğu birimin yönetim kurulu kararı ile yapılır.

Uluslararası öğrencilerin kabulü, ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılır. Hangi programlara yurt dışından öğrenci kabul edileceği, bunların kontenjanları, başvuru tarihleri ve ödeyecekleri ücretler Senato kararı ve Mütevelli Heyet onayı ile belirlenir. Detaylara iro.fsm.edu.tr/ adresinden ulaşılabilir.